Self Assessment dla fachowców w UK — co wpisać, terminy, pułapki
Self Assessment to roczna deklaracja podatkowa, którą każdy samozatrudniony w Wielkiej Brytanii musi złożyć raz w roku. Formularz nazywa się SA100. Spóźnienie o jeden dzień — 100 funtów grzywny. Trzy miesiące spóźnienia — kolejne 10 funtów dziennie przez 90 dni. Rok spóźnienia — minimum 1600 funtów kar. Warto poznać mechanizm zanim się w to wpadnie.
Najważniejsze daty
Rok podatkowy w UK biegnie od 6 kwietnia do 5 kwietnia następnego roku. Deklarację za dany rok składasz online najpóźniej do 31 stycznia następnego roku kalendarzowego — tego samego dnia płacisz podatek. Papierowe zeznania mają wcześniejszy termin (31 października), ale nie ma powodu, żeby z nich korzystać.
Jeśli Twój podatek przekracza 1000 funtów rocznie, HMRC wprowadza zaliczki: do 31 stycznia płacisz pełen podatek za rok miniony plus połowę przewidywanego na rok kolejny, a do 31 lipca drugą połowę. W pierwszym roku samozatrudnienia to zaskakuje, bo w styczniu trzeba wyłożyć półtora roku podatku. Warto odkładać 30–35% każdej faktury od pierwszego miesiąca.
Co wpisuje się jako dochód
Wszystko, co zafakturowałeś i co zostało zapłacone w danym roku podatkowym. Również:
- Pracę za gotówkę — tak, to też się liczy, HMRC może porównać z wpłatami na konto
- Potrącenia CIS — deklarujesz kwotę brutto, potrącenia są potem odliczane od należnego podatku
- Sprzedaż starych narzędzi, bocznik z YouTube, opłaty za polecenia — każdy dodatkowy przychód
Co można odliczyć jako koszt
Ogólna reguła: wszystko, co jest „wholly and exclusively” dla działalności. W praktyce dla fachowca:
- Materiały i części — cegły, rury, kable, armatura, farby, wszystko co idzie do klienta.
- Podwykonawcy — koszt netto po potrąceniu CIS.
- Narzędzia — jeśli pojedyncze narzędzie kosztuje do 200 funtów, odliczasz w całości w tym roku. Powyżej — przez capital allowances (odpisy amortyzacyjne) w kilku latach.
- Van — paliwo, ubezpieczenie, naprawy, MOT, część spłat leasingu. Alternatywnie ryczałt HMRC: 45p za milę do 10 tys. mil, 25p powyżej — wtedy nie wliczasz osobno paliwa i napraw.
- Odzież robocza — firmowa, z logo, buty robocze, rękawice, kaski. Zwykłe jeansy, które nosisz do pracy, już nie.
- Biuro w domu — 6 funtów tygodniowo ryczałtem (312 funtów rocznie) albo faktyczna proporcja kosztów domowych jeśli masz dedykowane pomieszczenie.
- Telefon i internet — część firmowa, realistycznie 50–80% jeśli używasz głównie do pracy.
- Księgowy, abonament Holdforta, opłaty bankowe — w całości.
- Ubezpieczenia — OC zawodowe, ubezpieczenie narzędzi, vana.
- Składki i szkolenia — Gas Safe, NICEIC, kurs Part P, aktualizacje zawodowe.
Pięć błędów, które ściągają kontrolę
- Koszty prawie równe przychodom. Obrót 80 tys., koszty 78 tys. — HMRC zwęszy, że albo ukrywasz dochód, albo nadmuchujesz koszty.
- Okrągłe liczby. „Narzędzia 3000 funtów”, „materiały 5000 funtów” — wygląda na szacunek, nie na prawdziwe wydatki.
- Prywatne rzeczy wrzucone w koszty. Wakacje jako „szkolenie”, abonament Netflix jako „reklama”. Najszybszy sposób na kontrolę.
- Gotówka ukryta. HMRC porównuje deklarowany dochód z wpłatami na konto. Jeśli nie pasuje — pytania.
- Nagły skok wydatków bez uzasadnienia. Rok do roku podwojenie kosztów bez zmiany obrotu wywołuje alerty.
Holdfort zapisuje każdą fakturę, każdy paragon i każdy przejazd w czasie rzeczywistym. Kiedy przychodzi styczeń, masz gotowy CSV dla księgowego. Bez styczniowego stresu. Zobacz jak to działa.