CIS dla podwykonawców w UK — wszystko, co musisz wiedzieć

Jeśli kiedykolwiek dostałeś 800 funtów za fakturę na 1000 i pomyślałeś „a gdzie reszta?”, to właśnie był CIS. Construction Industry Scheme to sposób, w jaki brytyjski fiskus pobiera podatek od podwykonawców budowlanych jeszcze zanim pieniądze trafią na ich konto. To nie jest dodatkowy podatek, tylko zaliczka — odzyskujesz ją przy rocznym rozliczeniu Self Assessment.

Kogo obejmuje CIS

Reguła jest prosta: każdą robotę budowlaną, w której główny wykonawca (contractor) płaci podwykonawcy (subcontractor). Pod pojęcie „budownictwo” podpada większość prac na budowie: murarka, hydraulika, elektryka, tynkowanie, stolarka budowlana, dachy, malowanie, rozbiórki. Nie obejmuje natomiast układania wykładzin, architektury, geodezji ani zwykłych dostaw materiałów.

Jeśli jesteś hydraulikiem samozatrudnionym i pracujesz głównie dla klientów prywatnych w ich domach, CIS Cię nie dotyczy. Ale jeśli ten sam hydraulik jedzie na budowę nowego osiedla i faktura idzie do głównego wykonawcy — wtedy już tak.

Stawki potrącenia

Są trzy możliwe wysokości potrącenia, w zależności od tego, jak jesteś zarejestrowany u HMRC:

• 20% — standardowa stawka, jeśli jesteś zarejestrowany jako podwykonawca i Twój UTR został zweryfikowany przez głównego wykonawcę.
• 30% — stawka karna, jeśli nie jesteś zarejestrowany albo Twoje dane nie dają się zweryfikować. HMRC zakłada najgorszy scenariusz i zatrzymuje więcej.
• 0% — status Gross Payment, czyli pełna wypłata bez potrąceń. Wymaga spełnienia trzech warunków (obrót powyżej 30 tys. funtów, sprawna działalność, brak zaległości u HMRC).

Różnica między 20 a 30 procent to realna gotówka. Przy fakturach na 50 tys. funtów rocznie to 5 tys. funtów, które fiskus trzyma u siebie zamiast Ciebie. Warto zarejestrować UTR i dać się zweryfikować od razu.

Dokument CIS25

Co miesiąc, w którym główny wykonawca Ci zapłacił, ma obowiązek wystawić Ci zestawienie CIS25 — najpóźniej do 19. dnia miesiąca następującego po zapłacie. Zestawienie pokazuje: kwotę brutto, odjęte koszty materiałów, podstawę opodatkowania, zastosowaną stawkę, kwotę potrącenia. To jest dowód, którego potrzebujesz do odzyskania podatku przy rocznej deklaracji.

Najczęstszy problem: zgubione albo nigdy niewysłane CIS25. Bez nich HMRC może nie uznać potrącenia i zwrotu nie zobaczysz. Przyzwyczajenie: fotografujesz każde CIS25 tego samego dnia, kiedy je dostajesz, i przechowujesz w jednym miejscu.

Jak odzyskać nadpłacony podatek

Przy rocznej deklaracji Self Assessment sumujesz wszystkie potrącenia CIS za rok, odliczasz je od łącznego podatku dochodowego, jaki miałbyś zapłacić, i różnica — jeśli zapłaciłeś za dużo — wraca do Ciebie jako zwrot. W praktyce 90% podwykonawców dostaje zwrot, bo realny dochód po odliczeniu kosztów (narzędzia, paliwo, ubezpieczenie, odzież robocza, składki zawodowe) jest znacznie niższy niż kwota brutto zafakturowana.

Zwroty przychodzą zazwyczaj 4–12 tygodni po złożeniu deklaracji. Składaj od razu po rozpoczęciu nowego roku podatkowego (kwiecień), a nie w styczniu — w styczniu jesteś w kolejce za całą resztą.

Co robi Holdfort

Każde CIS25 fotografujesz i wysyłasz na czat — dane są rozpoznawane automatycznie, trafiają do Twojej ewidencji razem z fakturami i paragonami. Pod koniec roku dostajesz eksport CSV gotowy do przekazania księgowemu. Bez szukania po teczkach. Bez zagubionych dokumentów. Zobacz jak to działa.